ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΑΠΑΘΩΝΑ ΣΤΟ ΒΡΑΝΑ

Στο χώρο των ανασκαφών του Βρανά στο Μαραθώνα, κοντά στο μεσοελλαδικό νεκροταφείο, στους

πρόποδες του βουνού Αγριελίκι, βρίσκεται το Μουσείο Μαραθώνα. Κατασκευάστηκε με δαπάνη του

φιλάρχαιου επιχειρηματία Ευγένιου Παναγόπουλου, εγκαινιάστηκε τον Ιούλιο του 1975 και φιλοξενεί

ευρήματα των ανασκαφών της ευρύτερης περιοχής. Το Αρχαιολογικό Μουσείο Μαραθώνα, πρόσφατα

ανακαινισμένο (2004) με υποδομές φιλοξενεί ενδιαφέροντα εκθέματα όπως :

•Νεολιθική κεραμική από το Σπήλαιο του Πανός

•Πρωτοκυκλαδική κεραμική από το Πρωτοελλαδικό Νεκροταφείο στη θέση Τσέπι - Μαραθώνα.

•Κεραμική Γεωμετρικών έως Κλασικών χρόνων απο το Μαραθώνα και την ευρύτερη περιοχή.

•Τμήματα από το Τρόπαιο της Μάχης Μαραθώνα

•Επιτύμβια ανάγλυφα της περιοχής Μαραθώνα (4ος αιώνας π.Χ) και των Ρωμαϊκών Χρόνων.

•Αναθηματικές επιγραφές του Μαραθώνα

•Ανάγλυφα πορτρέτα και επιγραφές της οικίας του Ηρώδη Αττικού (2ος αιώνας μ.Χ)

•Αγάλματα και αρχιτεκτονικά τμήματα του μοναδικού για την Αττική Αιγυπτιακού Ιερού της Μπρεξίζας (2ος

αιώνας μ.Χ)

Μεσοελλαδικοί τύμβοι στο Βρανά:

Ένα από τα σημαντικότερα νεκροταφεία της περιοχής είναι του Βρανά, μεσοελλαδικής περιόδου (2000-1600 π.Χ.). Αποτελείται από επτά ταφικούς τύμβους, οι τέσσερις εκ των οποίων ερευνήθηκαν από τον Σπ. Μαρινάτο (1970-1972) και έφεραν στο φως αγγεία και κτερίσματα που εκτίθενται στο Μουσείο του

Μαραθώνα. Το μεσοελλαδικό νεκροταφείο βρίσκεται σε μικρή απόσταση από το Μουσείο του Μαραθώνα.

Μυκηναϊκός θολωτός τάφος στο Βρανά:

Σε απόσταση 400 μ. από το μεσοελλαδικό νεκροταφείο του Βρανά σώζεται πλήρης θολωτός μυκηναϊκός τάφος εσωτερικού μήκους 7,20 μ., αναστηλωμένος και στεγασμένος. Στο εσωτερικό του βρέθηκαν χρυσό αγγείο και κύπελλο, καθώς επίσης και τάφος με δύο σκελετούς αλόγων σε πλάγια στάση. Ο θολωτός τάφος του Μαραθώνα είναι μια σπάνια ταφική κατασκευή στην Αττική και χρονολογείται στο 1450-1380 π.Χ. Είχε ερευνηθεί το 1933-1935 από τον καθηγητή Γ. Σωτηριάδη και αναστηλώθηκε το 1958.

Το έργο Μαραθώνα εντάχθηκε στο Τ.Δ.Π.Ε.Α.Ε (Ταμείο Διαχείρισης Πιστώσεων για την εκτέλεση Αρχαιολογικών έργων) τον Αύγουστο του 2001 και η Επιστημονική Επιτροπή συστάθηκε τον Οκτώβριο του 2001, με στόχο την υλοποίηση έργων ανάδειξης και ενοποίησης σε μνημεία και χώρους, που συμβολίζουν και προσδιορίζουν τον ιστορικό Τόπο του Μαραθώνα. Μνημεία, που εμφανίζουν ικανό βαθμό διατήρησης και στην πλειοψηφία τους παρέμεναν δυσνόητα, δυσπρόσιτα, είτε ακόμη και εντελώς άγνωστα στον επισκέπτη της περιοχής. Ο Τύμβος των Μαραθωνομάχων, το Τρόπαιο στη θέση Παναγία Μεσοσπορίτισσα, ο Κλασικός Τύμβος Πλαταιών και οι προϊστορικοί Τύμβοι στο Βρανά, ο

Μυκηναϊκός τάφος στον Αρνό, το Πρωτοελλαδικό νεκροταφείο στο Τσέπι, το Νεολιθικό Σπήλαιο Πανός, το Πύθιον και ο Μεσαιωνικός Πύργος στην Οινόη, το Αιγυπτιακό Ιερό και Βαλανείο του Ηρώδη του Αττικού στη Μπρεξίζα, η Πύλη αγροκτήματος Ηρώδη Αττικού και το αρχαιολογικό μουσείο, συνθέτουν το μωσαϊκό ενός δύσκολου και απαιτητικού έργου που προϋπέθετε την επίβλεψη διεπιστημονικής επιτροπής για να πραγματοποιηθεί. Η υλοποίηση του προγράμματος ξεκίνησε στις αρχές του 2002 με χρηματοδότηση από εθνικούς πόρους και το χρονοδιάγραμμά του συνδέθηκε με την τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων. Η Επιστημονική Επιτροπή έθεσε ως προτεραιότητα και ολοκλήρωσε τα έργα ανάδειξης στον Τύμβο Μαραθωνομάχων, την κατασκευή νέων στεγάστρων στο Βρανά και στο Τσέπι, την ανάκτηση του Τροπαίου, την ανάπλαση του αρχαιολογικού μουσείου και την ανάδειξη του

χώρου και της συνεχιζόμενης έρευνας στη Μπρεξίζα. Σήμερα εκτελείται νέο έργο στο Ιερό των Αιγυπτίων Θεών, με χρηματοδότηση του Γ΄ Κ.Π.Σ., ενώ παράλληλα η Επιτροπή μελετά επεμβάσεις και στους λοιπούς χώρους ευθύνης της.

Ο Μαραθώνας παρουσιάζει ένα εξαιρετικό φυσικό τοπίο. Έχει τη μοναδική τεχνητή λίμνη της Αττικής

(φράγμα Μαραθώνος), πλούσιο πράσινο, εύφορο κάμπο και 12 χιλιόμετρα αμμώδους παραλίας στον

ιστορικό όρμο του Μαραθώνα. Η φύση προίκισε πλούσια τον Μαραθώνα και είναι αξιοσημείωτη η ποικιλία των φυσικών καλλονών, όπως το φαράγγι της Οινόης και το μοναδικό πευκόδασος με κουκουναριές, ένα από τα ελάχιστα της Μεσογείου και ο υδροβιότοπος του Σχοινιά (Εθνικό Πάρκο). Η Λίμνη του Μαραθώνα με το Εθνικό Πάρκο Σχοινιά ανήκουν στους δέκα εναπομείναντες υγρότοπους της Αττικής με εξέχουσα σημασία, λόγω της ποικιλότητας των ειδών που φιλοξενούν. Το Πεντελικό όρος, επίσης, το οποίο βρίσκεται στο βορειοδυτικό τμήματος περιοχής του Σχοινιά (1108μ.), αποτελεί πηγή οξυγόνου για τους κατοίκους της περιοχής και ολόκληρου του λεκανοπεδίου.

Εθνικό πάρκο χερσαίας και θαλάσσιας περιοχής Σχοινιά-Μαραθώνα

Το πευκόδασος του Σχοινιά είναι ένας σημαντικός φυσικός πόρος, χαρακτηρισμένος ως βιότοπος χλωρίδας και πανίδας. Αποτελεί ένα από τους ελάχιστους επίπεδους, ανοιχτούς και μη δομημένους χώρους της Αττικής. Η χερσόνησος της Κυνοσούρας έχει τρεις χαμηλού υψομέτρου κορυφές μεγίστου ύψους 92μ. Περιλαμβάνει θάμνους, μικρά φυτά και έχει διατηρήσει τη παρθενικότητα του με ελάχιστες επιδράσεις από τον άνθρωπο. Ο λόφος της Δρακονέρας αναπτύσσεται στα ανατολικά του υγροτόπου και η ψηλότερη του κορυφή φτάνει τα 242μ. Η Μακάρια πηγή βρίσκεται στο βορειοδυτικό πεδινό τμήμα. Πρόκειται για δύο λιμνοπηγές. Μετά το 1923 δημιουργήθηκε ένα κανάλι το οποίο απομακρύνει τα νερά της πηγής προς τη θάλασσα. Το δάσος της Κουκουναριάς και της Πεύκης αναπτύσσεται παράλληλα με την ακτή.