ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Το φαινόμενο της υφαλμύρωσης στις παράκτιες περιοχές. Εξαιτίας της άντλησης νερού από τον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα που χρησιμοποιείται για γεωργικούς σκοπούς, το θαλασσινό νερό εισέρχεται στο υπέδαφος με αποτέλεσμα να μολύνει τόσο αυτό όσο και το υπόγειο νερό. Η μόλυνση της θάλασσας που οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα. Εξαιτίας της έντονης τουριστικής ανάπτυξης έχουν κτιστεί κατά μήκος του παραλιακού μετώπου ξενοδοχειακές μονάδες, εστιατόρια κ.τ.λ., που εκτός από τα σκουπίδια

που παράγουν, διώχνουν τα λύματά τους στη θάλασσα. Επιπλέον, οι λουόμενοι δείχνουν να μη σέβονται το φυσικό περιβάλλον αφού πετάνε τα σκουπίδια κατά μήκος της ακτής. Ακόμα τα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται για γεωργικούς σκοπούς ρυπαίνουν τη θάλασσα. Παρατηρείται επίσης καταπάτηση της παράκτιας ζώνης. Πολλές αυθαίρετες κατοικίες οικοδομούνται πολύ κοντά στη θάλασσα καθώς και χώροι εστίασης και αναψυχής αγνοώντας και καταπατώντας το φυσικό περιβάλλον και δημιουργώντας ιδιωτικές παραλίες με ελεγχόμενη πρόσβαση. Το πευκόδασος του Σχοινιά είναι μία περιοχή φυσικού κάλλους η οποία όμως αλλοιώνεται από την ανθρώπινη επέμβαση. Καταλύματα που εξυπηρετούν τους τουρίστες, καθώς και οικιστικά σύνολα που οικοδομούνται από συνεταιρισμούς αυθαιρετούν και υπερβαίνουν τα νόμιμα όρια με αποτέλεσμα να αλλοιώνουν και να καταστρέφουν το τοπίο. Οι πυρκαγιές είναι ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο Δήμος Μαραθώνα και ιδιαίτερα μετά την

καταστροφική πυρκαγιά το καλοκαίρι του 2009. Οι επιπτώσεις τους είναι καταστροφικές τόσο για τη χλωρίδα, την πανίδα, το έδαφος, τα υδατικά αποθέματα και τον αέρα όσο και για τον άνθρωπο. Η καταστροφή των δασών έχει ως συνέπεια πολλοί οικισμοί να απειλούνται από κατολισθήσεις και πλημμύρες. Οι καμένες δασικές εκτάσεις οδηγούν σε εσφαλμένες αλλαγές των χρήσεων γης, κυρίως σε οικιστικές. Τα χωράφια των αγροτών που κάηκαν μπορεί να οδηγηθούν σε εγκατάλειψη ή σε πώληση με αποτέλεσμα να υποστούν μετατροπή χρήσης, είτε για σκοπούς κατοικίας, είτε για χρήσεις εστίασης, αναψυχής κ.τ.λ.

Τέλος, στη λίμνη του Μαραθώνα, που είναι ένας από τους βασικούς τροφοδότες του Λεκανοπεδίου σε πόσιμο και αρδεύσιμο νερό, η επιφάνεια του νερού είναι γεμάτη με τοξίνες και βαρέα μέταλλα, προερχόμενα από τα αποκαΐδια των καταστροφικών πυρκαγιών. Προβλήματα από το κωπηλατοδρόμιο: Το οικοσύστημα της περιοχής έχει διαταραχθεί. Επίσης, στις κατοικίες που βρίσκονται κοντά στο κωπηλατοδρόμιο και

περιμετρικά του βιότοπου παρατηρήθηκαν φαινόμενα πλημμύρων και καθιζήσεων με αποτέλεσμα να υπάρχουν έντονες αντιδράσεις από τους κατοίκους της περιοχής. Τέλος, οικόπεδα που βρίσκονται εντός του άλλοτε αποξηραμένου υγροτόπου μετά τη διεκπεραίωση του κωπηλατοδρομίου κατακλύστηκαν με νερό με αποτέλεσμα να χάσουν την αξία τους.

Πολιτιστικό περιβάλλον:

Ο Δήμος Μαραθώνα είναι πλούσιος σε αρχαιολογικούς χώρους διάσπαρτους σε όλη του την έκταση. Οι χώροι αυτοί αποτελούν ένα λανθάνον δυναμικό για την περιοχή το οποίο όμως δεν προστατεύεται και δεν αξιοποιείται σωστά ούτος ώστε να γίνουν πόλος έλξης για παραθεριστές και πολιτιστικά κέντρα υπερτοπικού χαρακτήρα, τα οποία θα επιφέρουν

έσοδα στο Δήμο.

Η ρύπανση της θάλασσας έχει ως αποτέλεσμα την αλλοίωση των θαλάσσιων υδάτων, τη μείωση αλλά και εξαφάνιση κάποιες φορές διαφόρων ειδών ζώων και φυτών. Ακόμη η ριψη σκουπιδιών, αποβλήτων από γεωργικές δραστηριότητες και αστικών λυμάτων προκαλεί συχνά το φαινόμενο του ευτροφισμού, που έχει ως αποτέλεσμα την υπέρμετρη ανάπτυξη υδρόβιων φυτών και φυτοπλαγκτόν και μαζικούς θανάτους ψαριών από ασφυξία. Η ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα έχει ως άμεση συνέπεια την υποβάθμιση, ακόμη και τη ρύπανση του πόσιμου νερού. Γενικά, η ρύπανση των υδάτων απειλεί πολλά είδη ζώων και φυτών και τον άνθρωπο, στον οποίο φτάνουν πολλές τοξικές ουσίες μέσω της τροφικής αλυσίδας, επηρεάζοντας δυσμενώς την υγεία του. Η ρύπανση της θάλασσας θα επηρεάσει και οικονομικά την περιοχή, εξαιτίας της μείωσης του τουρισμού. Η δημιουργία ιδιωτικών ακτών με ελεγχόμενη πρόσβαση, παρόλο που δε θεωρείται νόμιμη ενέργεια, αποτρέπει τους λουόμενους, κυρίως μόνιμους κατοίκους να καταφεύγουν σε αυτές. Μέσω αυτών των παραλιών το περιβάλλον χάνει τη φυσικότητα του και προκαλείται η έντονη δυσαρέσκεια των ντόπιων. Η καταπάτηση των υπό προστασία περιοχών έχει ως αποτέλεσμα την αλλοίωση και την καταστροφή των τοπίων αυτών, τα οποία αποτελούν αξιοθέατα της περιοχής. Οι καταπατήσεις αυτές οφείλονται στις ελλείψεις νομικού καθορισμού και νομικού πλαισίου διαχείρισης των περιοχών αυτών. Επίσης η ύπαρξη πολλών εμπλεκόμενων φορέων (διάφοροι περιβαλλοντικοί σύνδεσμοι, ο Δήμος), που ουσιαστικά όμως δεν επεμβαίνουν, επιβαρύνει την κατάσταση. Οι επιπτώσεις των πυρκαγιών είναι καταστροφικές τόσο για τη χλωρίδα, την πανίδα, το έδαφος, τα υδατικά αποθέματα και τον αέρα όσο και για τον άνθρωπο (οικολογικές-περιβαλλοντικές, κοινωνικές, οικονομικές, αισθητικές επιπτώσεις). Η καταστροφή των δασών έχει ως συνέπεια πολλοί οικισμοί να απειλούνται από κατολισθήσεις και πλημμύρες. Οι καμένες δασικές εκτάσεις οδηγούν σε εσφαλμένες αλλαγές των χρήσεων γης. Τα χωράφια των αγροτών που κάηκαν μπορεί να οδηγηθούν σε εγκατάλειψη ή σε πώληση με αποτέλεσμα να υποστούν μετατροπή χρήσης, είτε για σκοπούς κατοικίας, είτε για χρήσεις εστίασης, αναψυχής κ.τ.λ. Ορισμένες από αυτές τις επιπτώσεις είναι: η εξαφάνιση πρασίνου, η καταστροφή και διατάραξη οικολογικής ισορροπίας, η καταστροφή καταφυγίου χλωρίδας και πανίδας, η καταστροφή βιοποικιλίας, η διάβρωση του εδάφους και δημιουργία χειμάρρων και πλημμύρων που συμπαρασύρουν τα πάντα στο διάβα τους και καταστρέφουν ανθρώπινες περιουσίες, η μείωση υπογείων νερών, επιπτώσεις στο κλίμα, η απώλεια αισθητικής και οπτικής ομορφιάς με όλα τα δυσμενή επακόλουθα της ψυχικής και πνευματικής διατάραξης του ανθρώπου και η απώλεια ανθρωπίνων ζωών και περιουσιών. Η υφαλμύρωση του νερού οφείλεται στην υπεράντληση των υδάτων και στη διείσδυση της θάλασσας στους υπόγειους υδροφόρους ορίζοντες, με αποτέλεσμα τη μετατροπή του γλυκού νερού σε υφάλμυρο. Πρόκειται στην πραγματικότητα για μία μορφή ρύπανσης των υπόγειων νερών. Η υφαλμύρωση είναι ένα ιδιαίτερα σοβαρό περιβαλλοντικό πρόβλημα, καθώς το υφάλμυρο νερό δεν είναι δυνατό να χρησιμοποιηθεί από τον άνθρωπο. Τα υπόγεια υφάλμυρα νερά είναι ακατάλληλα δηλαδή, για πόση αλλά και για άρδευση. Επιπλέον η υφαλμύρωση είναι μεγάλο πρόβλημα γιατί υποβαθμίζει την ποιότητα των εδαφών και σε ακραίες περιπτώσεις ενδέχεται τα χωράφια να γίνουν εντελώς άγονα.

Πολιτιστικό περιβάλλον:

Οι αρχαιολογικοί χώροι απειλούνται με καταστροφή από την απερίσκεπτη ανθρώπινη επέμβαση.